Έρευνα ESPAD 2024: Οι έφηβοι ξεκινούν όλο και νωρίτερα το αλκοόλ, την κάναβη και την ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια
Ανησυχητικά στοιχεία φέρνει στο φως η νέα έρευνα ESPAD 2024, που πραγματοποιείται σε 37 χώρες της Ευρώπης σε συνεργασία με τον Οργανισμό της ΕΕ για τα Ναρκωτικά (EUDA).
Στην Ελλάδα, η έρευνα υλοποιήθηκε από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας, Νευροεπιστημών και Ιατρικής Ακριβείας «Κώστας Στεφανής» (ΕΠΙΨΥ), για έβδομη συνεχή φορά.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, σημαντική μερίδα 16χρονων στη χώρα μας κάνει χρήση ουσιών, καταναλώνει αλκοόλ, καπνίζει ή/και συμμετέχει σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, όπως τυχερά παιχνίδια και υπερβολική χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών και social media.
Οι δείκτες που προβληματίζουν
Σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η Ελλάδα καταγράφει υψηλότερα ποσοστά:
-
στη χρήση κάνναβης και την ευκολία πρόσβασης σε αυτή,
-
στην κατανάλωση αλκοόλ,
-
στο κάπνισμα (παραδοσιακών και ηλεκτρονικών/vape τσιγάρων),
-
και στα τυχερά παιχνίδια.
Χρήση ουσιών και κάνναβης
-
13% των 16χρονων έχουν κάνει χρήση κάποιας παράνομης ουσίας (έναντι 9,4% το 2019).
-
Οι 11 στους 100 δηλώνουν χρήση κάνναβης, με το 6,2% να έχει κάνει χρήση τον τελευταίο μήνα.
-
2% δηλώνουν ότι ξεκίνησαν πριν τα 13 τους χρόνια.
-
34% θεωρούν ότι μπορούν να βρουν εύκολα κάνναβη αν το θελήσουν.
Ψυχοδραστικά φάρμακα
-
15% έχουν κάνει μη ιατρική χρήση ψυχοδραστικών φαρμάκων (ηρεμιστικών ή παυσίπονων).
-
Το ποσοστό της μη ιατρικής χρήσης ηρεμιστικών έχει διπλασιαστεί από το 2019 (7,8% έναντι 3,5%).
Αλκοόλ
-
86% έχουν καταναλώσει οινοπνευματώδη, ενώ 59% το έκαναν μέσα στον τελευταίο μήνα.
-
37% δήλωσαν υπερβολική κατανάλωση (5+ ποτά σε μία περίσταση).
-
13% ανέφεραν πρόσφατη μέθη.
Κάπνισμα
-
54% έχουν καπνίσει παραδοσιακό ή/και ηλεκτρονικό τσιγάρο, έναντι 43% το 2019.
-
36% κάπνισαν τον τελευταίο μήνα, ενώ 19% το κάνουν καθημερινά.
-
Το ποσοστό των 16χρονων στην Ελλάδα είναι πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (48%).
Τυχερά παιχνίδια
-
36% έχουν στοιχηματίσει χρήματα τον τελευταίο χρόνο.
-
7% εμφανίζουν ενδείξεις πιθανού εθισμού.
-
Το ποσοστό είναι υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (22%).
Ηλεκτρονικά παιχνίδια και social media
-
71% παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια τακτικά (από 59% το 2019).
-
9,2% αφιερώνουν πάνω από 4 ώρες ημερησίως σε σχολική ημέρα, ενώ 21% το Σαββατοκύριακο.
-
48% δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν προβλήματα εξάρτησης από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης — το υψηλότερο ποσοστό της τελευταίας δεκαετίας.
Το μήνυμα των ερευνητών
Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη για έγκαιρη πρόληψη, ενημέρωση και εκπαίδευση των εφήβων σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τις ουσίες, το αλκοόλ και τις εξαρτητικές συμπεριφορές.
Οι ερευνητές τονίζουν πως τα ποσοστά αυτά αντανακλούν μια βαθύτερη ψυχοκοινωνική πίεση που βιώνουν οι νέοι στην Ελλάδα, και πως η αντιμετώπιση πρέπει να είναι ολιστική – με σχολικά προγράμματα, οικογενειακή στήριξη και συστημική πρόληψη.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ - ESPAD 2024 – Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας, Νευροεπιστημών και Ιατρικής Ακριβείας «Κώστας Στεφανής» (ΕΠΙΨΥ).
